Porady

Najlepszych specjalistów

Zygmunt Grabowski
Optometrysta, specjalista ds. refrakcji i kontaktologii
OPTYK-Grabowscy

Ochrona przed promieniowaniami UV – fakty i mity

O ochronie przed promieniami UV mówi się zawsze, gdy nadchodzą pierwsze słoneczne dni. Wielu z nas bagatelizuje ten problem, ponieważ często nie mamy dostatecznej wiedzy na temat jego szkodliwości. A skutki promieniowania ultrafioletowego są poważne, od uczuleń, poprzez kataraktę aż do zmian nowotworowych. Charakterystycznymi objawami naświetlenia oczu promieniowaniem ultrafioletowym są zapalenie spojówek i rogówki, objawiające się łzawieniem i światłowstrętem a czasami również bólami oka, skurczem powiek, obrzękiem spojówek i przymgleniem rogówki. Objawy te zależą od pochłoniętej dawki promieniowania UV i od indywidualnej odporności organizmu. Zwykle pojawiają się po kilku godzinach po naświetleniu i zanikają samoistnie po kilku następnych godzinach. Niejednokrotnie nieodzowna jest pomoc okulisty i zastosowanie leków przeciwzapalnych i znieczulających. Warto pamiętać, że ludzie o jasnych tęczówkach mogą być dotknięci fotodermatozą, czyli nadwrażliwością na promieniowanie ultrafioletowe.

Eksperci ostrzegają, że kupione na straganie okulary przeciwsłoneczne za kilkanaście złotych nie spełnią swojego zadania, a wprost przeciwnie. Nie są wyposażone w filtr UV,  a jedynie przyciemnione. To powoduje, że oko automatycznie dopuszcza więcej światła, aby lepiej widzieć – tak jak to się dzieje w ciemnym pomieszczeniu. Przez to nasz narząd wzroku narażony jest na jeszcze większą ilość szkodliwych promieni ultrafioletowych. Dlatego dla właściwej ochrony oczu lepiej zainwestować trochę więcej pieniędzy i otrzymać wartościowy produkt, wyposażony w odpowiedni filtr.

Udowodniono związek między chorobami oczu a działaniem promieniowania UV

Efekty promieniowania UV kumulują się w oku podobnie jak w skórze. Jest to związane nie tylko z bezpośrednią ekspozycją na słońce. Przykładowo od śniegu czy wody odbija się ponad 80% promieni. Powodują one powstawanie wolnych rodników, które przyczyniają się m.in. do starczego zwyrodnienia plamki żółtej. Ryzyko zachorowania wzrasta z wiekiem. Dodatkowo fale UV zmniejszają stężenie kwasu askorbinowego obecnego w oku, który ma za zadanie ochronić DNA komórek. Niebezpieczne zmiany mogą zachodzić nie tylko na powierzchni gałki ocznej, ale także głęboko wewnątrz niej.

Okulary fotochromowe nie powinny być używane jako przeciwsłoneczne

Nie ma żadnych przeciwskazań przed używaniem tego typu szkieł w ramach ochrony przed słońcem. Zarówno brązowe, jak i szare soczewki fotochromowe bardzo się zaciemniają, co gwarantuje niską przepuszczalność światła - czyli dobrze chronią nasze oczy przed słońcem. Nowoczesne okulary fotochromowe noszone na zewnątrz pełnią funkcję przeciwsłoneczną, a w pomieszczeniach pozostają przezroczyste.

Przed wyjściem na plażę nie powinniśmy używać perfum i kosmetyków do makijażu

Promienie słoneczne w połączniu z niektórymi składnikami używanymi w produkcji kosmetyków, mogą powodować reakcje fototoksyczne i fotoalergiczne. W przypadku tych pierwszych objawy następują dość szybko. Po ekspozycji skóry na słońce pojawiają się zaczerwienienia lub pieczenie skóry, które zazwyczaj ustępują po 7 dniach. Niekiedy jednak dochodzi do trwalszych przebarwień. Reakcja fotoalergiczna daje o sobie znać z opóźnieniem. Objawy, takie jak wysypka – mogą pojawić się dopiero wtedy, gdy ponownie wyjdziemy na słońce.

Lepiej nosić jakiekolwiek okulary przeciwsłoneczne niż żadne

Gdy założymy ciemne okulary, źrenica automatycznie rozszerza się, żeby wpuścić do oka więcej światła. W tej sytuacji, jeśli soczewki okularowe są niskiej jakości i nie odcinają promieniowania UV, więcej szkodliwego promieniowania wpada do oka. Dlatego ciemne okulary nie posiadające filtrów wyrządzają szkodę naszym oczom.

Okulary przeciwsłoneczne nie mogą korygować wzroku

Obecnie każde okulary można dopasować do indywidualnych upodobań. Szkła, chroniąc przed olśnieniem słonecznym i promieniami UV, mogą jednocześnie korygować dowolną wadę wzorku. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, zwłaszcza jeżeli np. jesteśmy na plaży i w silnym słońcu mamy ochotę poczytać. Wiele osób, które na co dzień potrzebują korekty wzroku, zmienia wówczas okulary na przeciwsłoneczne. Wolą dyskomfort związany z niewyraźnym widzeniem niż oślepiające światło, odbijające się od kartki. W przypadku osób po 40 roku życia, które dodatkowo potrzebują szkieł do patrzenia na bliskie odległości, niejednokrotnie oznacza to noszenie ze sobą nawet trzech par.

Często nie zdajemy sobie sprawy, że jedne okulary mogą pełnić wiele funkcji. Szkła barwione na dowolny kolor czy fotochromowe mogą być jednocześnie np. progresywnymi. Dzięki temu zapewnioną mamy ochronę przed światłem, promieniowaniem UV i jednocześnie widzimy wyraźnie zarówno tekst, jak i to, co dzieje się obok lub na horyzoncie.

Gdy jest pochmurno nie zagraża nam promieniowanie

Zachmurzenie rzeczywiście rozprasza światło, ale promienie mimo to docierają do oka. UVA ma zdolność przenikania przez chmury, w związku nie jesteśmy od niego wolni nawet w deszczowy dzień. Potrafi przechodzić także przez szybę. Nie należy też zapominać, że większość docierających do nas promieni to fale odbijające się od różnych powierzchni. W zależności od jej rodzaju i kąta padania światła zmienia się jedynie ich intensywność.

Uświadomienie sobie, że oszczędzanie, nawet na szkłach przeciwsłonecznych, raczej nam się nie opłaci i że nawet, jeśli nie mamy wady wzroku, powinniśmy je zamawiać u optyka. Najtańsze soczewki mogą nam bowiem jedynie zaszkodzić, a parę zaoszczędzonych teraz złotych będzie kwotą nieporównywalnie małą do tych, jakie będziemy musieli przeznaczyć na leczenie w przyszłości. Pamiętajmy również, że to nie oprawki ochronią nasze oczy – bezpieczeństwo zapewnią jedynie odpowiednie soczewki.

Więcej Porad

Tego autora